Świadek koronny Ocena wiarygodności, Grzegorz Ocieczek

48,00 

Na stanie

Kategoria:

Opis

Streszczenie

Od wprowadzenia instytucji świadka koronnego do ustawodawstwa krajowego upłynęło już ponad 18 lat. W ostatnim czasie instytucja ta budzi szereg kontrowersji. Związane jest to głównie z kwestiami dotyczącymi oceny wiarygodności składanych przez nich zeznań, zarówno w trakcie prowadzonych postępowań przygotowawczych, jak również postępowań sądowych.

Osobowe źródła dowodowe odgrywają w procesie karnym istotną rolę, dlatego tak ważnym elementem, dla prawidłowo wydawanych orzeczeń, jest podjecie działań, mających na celu prawidłową weryfikację zgromadzonego materiału dowodowego.

Niniejsza książka, podzielona została na dwie zasadnicze części: część opisową oraz empiryczną. W części opisowej zaprezentowana została m.in. problematyka dotycząca przyczyn rozwoju przestępczości zorganizowanej w naszym kraju, wraz z podjętymi próbami jej przeciwdziałania. Szczególną uwagę poświecono dwóm instytucjom, związanym ze zwalczaniem przestępczości zorganizowanej a mianowicie, instytucji świadka koronnego, oraz tzw. „małego świadka koronnego”. Wyeksponowane zostały także aspekty związane z instrumentami weryfikacji zeznań składanych przez świadków koronnych takimi jak: przesłuchanie, konfrontacja, okazanie czy też eksperyment procesowy. Ponadto, zwrócono uwagę na potrzebę wykorzystania badań poligraficznych, które mogą być jednym z instrumentów służących do weryfikacji zeznań składanych przez świadków koronnych w postaci: weryfikacji uprzedniej, bieżącej oraz finalnej.

Poza ww aspektami, dotyczącymi weryfikacji zeznań składanych przez świadków koronnych w publikacji zasygnalizowano potrzebę częstszego korzystania z ustaleń psychologów na potrzeby weryfikacji zeznań składanych zarówno przez kandydatów na świadków koronnych, jak też samych świadków koronnych.

Dodatkowo w książce zaprezentowana została część empiryczna, która składa się z dwóch części. W pierwszej z nich opisano badania, których celem była próba odpowiedzi na pytanie o poziom makiawelizmu określanego jako zdolności manipulacyjne, wśród populacji polskich świadków koronnych, jak również o konieczność podjęcia ewentualnych kroków dotyczących zminimalizowania możliwości wprowadzania w błąd organów wymiaru sprawiedliwości przez te osoby, podczas prowadzonych postępowań przygotowawczych oraz sądowych. Przeprowadzone badanie dotyczyło pomiaru poziomu makiawelizmu wśród reprezentatywnej grupy polskich świadków koronnych za pomocą polskiej adaptacji testu Mach 4 (autorstwa R. Christie i F. Geiss przełożonego na język polski przez A. Potocką – Hoser oraz I. Pilch) na tle celowo dobranych grup kontrolnych o podobnej charakterystyce wieku i wykształcenia. W pracy zaprezentowano także wyniki badań przeprowadzonych za pomocą autorskich ankiet, mających na celu weryfikację odpowiedzi udzielanych przez świadków koronnych w teście Mach IV.

W drugiej części przeprowadzono analizę uzasadnień wyroków sądowych, gdzie jednym z istotnych źródeł dowodowych byli świadkowie koronni. Celem przeprowadzonych badań była próba ustalenia kryteriów na których opierały się sądy uznając, bądź też odmawiając uznania jako wiarygodne zeznań świadków koronnych.

We wnioskach końcowych zaprezentowano postulaty, skierowane m.in. do przedstawicieli organów ścigania, związane z kwestiami dotyczącymi częstszej konieczności wykorzystywania w procesie weryfikacji składanych przez świadków koronnych zeznań takich instrumentów jak ekspertyza poligraficzna czy też psychologiczna. Poza tym część wniosków odnosi się do postulatów wprowadzenia nowelizacji Ustawy o świadku koronnym.

Spis treści

Wprowadzenie

Rozdział 1. Ogólna problematyka przestępczości zorganizowanej, ze szczególnym uwzględnieniem doświadczeń krajowych w okresie przemian społeczno-gospodarczych

Rozdział 2. Instrumenty zwalczania przestępczości zorganizowanej
2. 1. Instytucja świadka koronnego w systemach prawnych wybranych państw
2.1.1. Włochy
2.1.2. Stany Zjednoczone
2.1.3. Niemcy
2.1.4. Meksyk
2.2. Pojęcie i zakres instytucji świadka koronnego
2.2.1. Rys historyczny instytucji świadka koronnego w Polsce
2.2.2. Zakres podmiotowy i przedmiotowy ustawy
2.2.3. Tryb dopuszczenia dowodu z przesłuchania świadka koronnego
2.2.4. Przyczyny uchylenia statusu świadka koronnego
2.2.5. Motywy podejmowania współpracy przez świadków koronnych z organami ścigania
2.2.6. Program ochrony świadka koronnego. Zakres i forma
2.2.7. Kodeksowy świadek koronny („Mały” świadek koronny, świadek koronny in sua causa) jako alternatywa dla ustawowego świadka koronnego
2.2.8. Podsumowanie

Rozdział 3. Instrumenty weryfikacji zeznań składanych przez świadków koronnych oraz podejrzanych, ubiegających się o przyznanie im statusu świadka koronnego
3.1. Przesłuchanie
3.1.1. Pojęcie przesłuchania
3.1.2. Etapy przesłuchania
3.1.3. Metody przesłuchań
3.1.4. Szczególne rodzaje rozpytań
3.1.4.a. Przesłuchanie strukturalne
3.1.4.b. Rozpytanie metodą FBI
3.1.4.c. Konfrontacja
3.1.4.d. Okazanie
3.2. Wykorzystanie badań poligraficznych do weryfikacji zeznań składanych przez świadków koronnych
3.2.1. Poligraf. Rys historyczny
3.2.2. Istota i cel badań poligraficznych
3.2.3. Rodzaje zastosowań badań poligraficznych w praktyce
3.2.4. Rodzaje technik i testów stosowanych podczas badań poligraficznych oraz wartość diagnostyczna badań
3.2.5. Możliwość wykorzystania badań poligraficznych, jako jednego z narzędzi weryfikacji zeznań świadków koronnych. Wnioski końcowe i uwagi praktyczne
3.2.6. Psychologiczny analizator głosu

Rozdział 4. Rola ustaleń psychologów w weryfikacji składanych zeznań przez kandydatów na świadków koronnych oraz świadków koronnych
4.1. Podstawy prawne
4.2. Psychologiczne kryteria wiarygodności
4.3. Prawne problemy związane z ekspertyzą psychologiczną
4.4. Wnioski dla praktyki
4.5. Dodatkowe elementy weryfikacji wyjaśnień kandydatów na świadków koronnych oraz świadków koronnych
4.5.1. Czynności operacyjne

Rozdział 5. Ocena poziomu makiawelizmu wśród polskich świadków koronnych jako predykatora oceny wiarygodności ich zeznań
5.1. Zagadania wstępne
5.2. Problem badawczy
5.3. Dobór próby
5.4. Narzędzie badawcze
5.5. Hipotezy badawcze
5.6. Przebieg badania
5.7. Wyniki badań
5.8. Konsekwencje praktyczne badań

Rozdział 6. Analiza uzasadnień wyroków sądowych z udziałem świadków koronnych
6.1. Problem badawczy
6.2. Źródła materiału badawczego
6.3. Hipotezy badawcze
6.4. Metoda badawcza
6.5. Wnioski
6.6. Konsekwencje praktyczne badań
6.7. Podsumowanie i wnioski

Bibliografia

Wykaz wykresów

Wykaz tabel